Emily Dickinson: Wiersz, Amherst i życie poetki

0

Emily Dickinson, urodzona 10 grudnia 1830 roku, była wybitną amerykańską poetką, która za życia pozostawała w cieniu, a jej geniusz został w pełni doceniony dopiero pośmiertnie. Obecnie, licząc od daty urodzenia, poetka miałaby 193 lata. Pochodząca z wpływowej rodziny z Amherst w stanie Massachusetts, Dickinson spędziła niemal całe życie w rodzinnym domu, gdzie zmarła 15 maja 1886 roku w wieku 55 lat. Jej olbrzymia spuścizna literacka obejmuje blisko 1800 wierszy, z których zaledwie kilka zostało opublikowanych za jej życia, często w zmienionej formie. Mimo braku małżeństwa i ograniczonego życia towarzyskiego, jej głębokie więzi emocjonalne, zwłaszcza z bratową Susan Gilbert, stanowią ważny element interpretacji jej twórczości. Pośmiertne odkrycie i publikacja jej wierszy wyniosły ją do rangi jednej z najważniejszych postaci w historii poezji amerykańskiej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 193 lata (stan na 2023 rok)
• Żona/Mąż: Nie dotyczy
• Dzieci: Nie dotyczy
• Zawód: Poetka
• Główne osiągnięcie: Pośmiertne uznanie za jedną z najważniejszych poetek amerykańskich, twórczyni unikalnego stylu poetyckiego.

Życiorys Emily Dickinson – od narodzin do wieczności

Emily Elizabeth Dickinson przyszła na świat 10 grudnia 1830 roku w Amherst, miejscowości w stanie Massachusetts. To właśnie w tym idyllicznym miasteczku spędziła niemal całe swoje życie, aż do śmierci 15 maja 1886 roku, w wieku 55 lat. Choć za życia była postacią niemal nieznaną szerszej publiczności, jej twórczość pośmiertnie zyskała status jednej z najważniejszych i najbardziej wpływowych w historii poezji amerykańskiej. Jej spuścizna literacka obejmuje blisko 1800 wierszy, z których tylko 10 zostało opublikowanych za jej życia, często w zmienionej formie przez redaktorów. Poetka spoczywa na cmentarzu Amherst West Cemetery. Jedynym uwierzytelnionym portretem Emily Dickinson z okresu dorosłości jest dagerotyp wykonany na przełomie grudnia 1846 i początku 1847 roku, gdy miała 16 lat, podczas pobytu w Mount Holyoke.

Rodzina i życie prywatne Emily Dickinson

Emily Dickinson wywodziła się z prominentnej i wpływowej rodziny z Amherst, głęboko zakorzenionej w tradycjach purytańskich. Jej ojciec, Edward Dickinson, był cenionym prawnikiem, pełnił funkcję skarbnika Amherst College oraz był aktywnym politykiem, zasiadając w 33. Kongresie Stanów Zjednoczonych. Matka poetki, Emily Norcross Dickinson, była przez córkę opisywana jako osoba chłodna i zdystansowana, co Emily podsumowała stwierdzeniem, że była ona „okropną matką”. Poetka miała dwoje rodzeństwa: starszego brata Williama Austina oraz młodszą siostrę Lavinię Norcross, znaną jako Vinnie. To właśnie Lavinia, po śmierci Emily, odkryła setki jej ukrytych wierszy, które zapoczątkowały proces ich wydawniczy.

Przez większość dorosłego życia Emily Dickinson żyła w niemal całkowitej izolacji, co wśród lokalnych mieszkańców Amherst zyskało jej opinię ekscentryczki. Rzadko opuszczała swój pokój, unikała gości i niemal zawsze ubierała się na biało. Nigdy nie wyszła za mąż, a większość jej głębokich relacji międzyludzkich opierała się wyłącznie na bogatej korespondencji listownej. Najważniejszą i najbardziej czułą relację w dorosłym życiu utrzymywała ze swoją bratową, Susan Gilbert, do której wysłała ponad 300 listów. Susan Gilbert Dickinson jest przez wielu badaczy uznawana za jej muzę oraz niespełnioną miłość o charakterze homoerotycznym, co jest tematem wielu dyskusji i analiz dotyczących życia i twórczości Dickinson.

Edukacja i wczesne wpływy Emily Dickinson

Edukacja Emily Dickinson była wszechstronna i ambitna. Przez siedem lat uczęszczała do Amherst Academy, gdzie zdobyła klasyczne wykształcenie obejmujące literaturę angielską, łacinę, botanikę, geologię i filozofię. W 1847 roku rozpoczęła naukę w Mount Holyoke Female Seminary, jednak po zaledwie dziesięciu miesiącach opuściła szkołę. Przyczyny tej decyzji są różnorodne – od tęsknoty za domem po niechęć do rygoru religijnego panującego w placówce. W rozwoju intelektualnym Emily Dickinson ogromny wpływ miał Benjamin Franklin Newton, młody prawnik. To on wprowadził ją w pisma takich myślicieli jak Wordsworth i Emerson, a także rozpoznał i docenił jej wielki talent poetycki. Emily Dickinson była pasjonatką literatury, a do jej ulubionych autorów należeli William Shakespeare, Charlotte Brontë oraz Henry Wadsworth Longfellow, których twórczość niewątpliwie kształtowała jej własne artystyczne wizje.

Kariera literacka i twórczość Emily Dickinson

Styl poetycki Emily Dickinson był niezwykle nowatorski jak na standardy XIX wieku. Charakteryzował się krótkimi liniami, stosowaniem rymów niedokładnych (tzw. slant rhyme), brakiem tytułów w wierszach oraz bardzo specyficzną interpunkcją, która nadawała jej utworom unikalny rytm i znaczenie. Główne motywy jej twórczości to uniwersalne tematy takie jak śmierć i nieśmiertelność, natura, duchowość, estetyka oraz refleksje nad społeczeństwem. Za życia poetka opublikowała anonimowo zaledwie garstkę utworów, które często były drastycznie zmieniane przez redaktorów, aby dopasować je do ówczesnych konwencji literackich. Dopiero po jej śmierci w 1886 roku, siostra Lavinia odkryła w jej biurku setki rękopisów, powiązanych w małe tomiki, co zapoczątkowało długi i złożony proces wydawniczy trwający wiele dekad. Pierwszy zbiór jej poezji ukazał się w 1890 roku dzięki staraniom Thomasa Wentwortha Higginsona i Mabel Loomis Todd, jednak teksty zostały wówczas mocno wygładzone i ocenzurowane. Dopiero w 1955 roku badacz Thomas H. Johnson wydał „The Poems of Emily Dickinson”, prezentując po raz pierwszy kompletną i nieocenzurowaną kolekcję jej dzieł w ich oryginalnej formie, co pozwoliło na pełne docenienie jej unikalnego geniuszu. Prace nad wydaniem The Poetry of Emily Dickinson i innych zbiorów trwają do dziś.

Kluczowe cechy stylu poetyckiego Emily Dickinson:

• Krótkie linie
• Rymy niedokładne (slant rhyme)
• Brak tytułów
• Specyficzna interpunkcja

Główne motywy twórczości Emily Dickinson:

• Śmierć i nieśmiertelność
• Natura
• Duchowość
• Estetyka
• Społeczeństwo

Zdrowie i ostatnie lata życia Emily Dickinson

Od młodości Emily Dickinson zmagała się z problemami zdrowotnymi, które często były powiązane z jej stanem psychicznym. Cierpiała m.in. na melancholię, która była wywołana traumatycznymi przeżyciami, w tym śmiercią bliskich osób. Szczególnie silnie wstrząsnęła nią śmierć bliskiej kuzynki Sophii Holland na tyfus w 1844 roku. To wydarzenie było tak traumatyczne, że rodzice musieli wysłać ją do rodziny w Bostonie po załamaniu nerwowym. W późniejszym wieku jej izolacja pogłębiła się do tego stopnia, że rozmawiała z gośćmi jedynie przez zamknięte drzwi, co niektórzy interpretują jako objawy agorafobii, czyli lęku przed otwartymi przestrzeniami i sytuacjami społecznymi. Te doświadczenia z pewnością wpłynęły na tematykę jej twórczości, zwłaszcza na refleksje o życiu, śmierci i ludzkiej kondycji.

Kontrowersje i cenzura w spuściźnie Emily Dickinson

Po śmierci Emily Dickinson, jej spuścizna literacka stała się przedmiotem kontrowersji i prób manipulacji. Doszło do celowego niszczenia dowodów na jej bliską relację z Susan Gilbert. Co najmniej 11 dedykacji dla Susan zostało wydrapanych lub zamazanych w rękopisach, co miało ukryć lub umniejszyć znaczenie tej relacji. Dodatkowo, Mabel Loomis Todd, która była kochanką brata Emily, Austina Dickinsona, prowadziła długoletni spór z Susan Gilbert. Ten konflikt wpłynął na sposób prezentacji biografii poetki przez pierwsze dekady po jej śmierci, prowadząc do tendencyjnego kształtowania opinii o jej życiu prywatnym i twórczości. Dopiero późniejsze badania, takie jak te prowadzone przez Thomasa H. Johnsona, pozwoliły na bardziej obiektywne spojrzenie na twórczość i życie Dickinson, przywracając jej oryginalny, nieocenzurowany kształt.

Ciekawostki z życia Emily Dickinson

Emily Dickinson miała kilka barwnych i interesujących pasji oraz cech, które dodają głębi jej postaci. Posiadała psa rasy nowofundland o imieniu Carlo, którego nazwała na cześć psa należącego do bohatera powieści „Jane Eyre”. Miała również talent muzyczny; od dziecka wykazywała szczególne predyspozycje do gry na pianinie, co świadczy o jej artystycznej wrażliwości. Około 1852 roku Emily Dickinson przestała regularnie uczęszczać do kościoła, deklarując, że „zachowuje szabat, zostając w domu”, co pokazuje jej niezależność myślenia i poszukiwanie własnej ścieżki duchowej. Jej dom rodzinny, znany jako Homestead, sąsiadował bezpośrednio z lokalnym cmentarzem w Amherst. Ta bliskość mogła mieć znaczący wpływ na jej fascynację i obsesję na punkcie tematyki śmierci, która jest jednym z kluczowych motywów jej poezji. Wiersze Emily, takie jak „A narrow fellow in the grass” czy „Nobody knows this little rose”, często nawiązują do natury i egzystencjalnych rozważań.

Kluczowe cechy stylu poetyckiego Emily Dickinson:

• Krótkie linie
• Rymy niedokładne (slant rhyme)
• Brak tytułów
• Specyficzna interpunkcja

Główne motywy twórczości Emily Dickinson:

• Śmierć i nieśmiertelność
• Natura
• Duchowość
• Estetyka
• Społeczeństwo

Kluczowe daty w życiu i karierze Emily Dickinson:

Emily Dickinson, mimo że za życia pozostawała postacią niemal nieznaną, dzięki pośmiertnemu odkryciu i publikacji jej bogatej spuścizny literackiej, zyskała miano jednej z najważniejszych i najbardziej wpływowych poetek w historii literatury amerykańskiej. Jej unikalny styl, głębokie refleksje nad uniwersalnymi tematami oraz odważne eksperymenty formalne nadal inspirują czytelników i badaczy na całym świecie, potwierdzając jej trwałe miejsce w kanonie światowej poezji.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Emily_Dickinson