Harvey Weinstein: upadek filmowego giganta

0

Harvey Weinstein, urodzony 19 marca 1952 roku w dzielnicy Flushing w Queens w Nowym Jorku, to amerykański producent filmowy, który przez dekady dominował na scenie Hollywood. W latach 1979-2017, jako współwłaściciel potężnych studiów filmowych, wywarł ogromny wpływ na kształt amerykańskiej kinematografii. Obecnie, mając 72 lata (stan na styczeń 2024), przebywa w zakładzie karnym w związku z wyrokami za przestępstwa seksualne. Jego kariera, która rozpoczęła się od branży muzycznej, zaowocowała stworzeniem imperium Miramax, a później The Weinstein Company, które odcisnęły trwałe piętno na przemyśle filmowym. Weinstein był dwukrotnie żonaty: najpierw z Eve Chilton, a następnie z projektantką mody Georginą Chapman, która opuściła go po ujawnieniu skandalu seksualnego w październiku 2017 roku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 72 lata (stan na styczeń 2024)
• Żona/Mąż: Georgina Chapman (była żona)
• Dzieci: Cztery
• Zawód: Producent filmowy
• Główne osiągnięcie: Zdobycie Oscara za Najlepszy Film („Zakochanego Szekspira”) oraz stworzenie potężnych studiów filmowych Miramax i The Weinstein Company.

Podstawowe informacje i pochodzenie

Harvey Weinstein przyszedł na świat 19 marca 1952 roku w nowojorskim Queens. Jego rodzina miała żydowskie korzenie; matką była Miriam (z domu Postel), a ojcem Max Weinstein, który pracował jako szlifierz diamentów. Dziadkowie ze strony matki byli imigrantami z Polski. Wychowywał się z młodszym bratem, Bobem Weinsteinem, z którym przez lata budował swoje filmowe imperium. Na styczeń 2026 roku Harvey Weinstein będzie miał 73 lata.

Kariera zawodowa: od muzyki do filmowego imperium

Początki w branży rozrywkowej

W latach 70. XX wieku Harvey Weinstein rozpoczął swoją karierę w Buffalo, gdzie wraz z bratem Bobem i Corkym Burgerem założył firmę „Harvey & Corky Productions”. Zajmowali się organizacją koncertów rockowych, przyciągając do miasta takie gwiazdy jak Frank Sinatra, The Who czy The Rolling Stones. Te wczesne doświadczenia w branży rozrywkowej stanowiły solidny fundament pod jego przyszłe sukcesy w świecie filmu.

Narodziny i rozwój Miramax

W 1979 roku, wykorzystując zyski z branży koncertowej, bracia Weinstein założyli niezależną wytwórnię filmową Miramax, nazwaną na cześć ich rodziców, Miriam i Maxa. Studio szybko zdobyło uznanie, a przełomem okazał się film Stevena Soderbergha „Seks, kłamstwa i kasety wideo” z 1989 roku, który przyniósł wytwórni status najbardziej utytułowanego niezależnego studia w Stanach Zjednoczonych. Miramax stało się synonimem kina artystycznego, prezentując widzom takie filmy jak „Pulp Fiction” czy „Gra pozorów”.

Sprzedaż Miramax i powstanie The Weinstein Company

W 1993 roku bracia Weinstein podjęli strategiczną decyzję o sprzedaży Miramax koncernowi Disney za 80 milionów dolarów. Pomimo zmiany właściciela, bracia zachowali kluczowe stanowiska, co pozwoliło im kontynuować swój wpływ na kształtowanie hollywoodzkiego kina. Po odejściu z Miramax w 2005 roku, Harvey i Bob założyli nową spółkę – The Weinstein Company (TWC). Harvey pełnił tam funkcję współprzewodniczącego do października 2017 roku, kiedy to został zwolniony w obliczu narastającego skandalu. Znany był z agresywnego stylu biznesowego i absolutnego zaangażowania w sprawy zawodowe.

Nagrody, osiągnięcia i wpływ na Hollywood

Dominacja w przemyśle filmowym

Przez blisko cztery dekady, od 1979 do 2017 roku, Harvey Weinstein był jedną z najbardziej wpływowych postaci w amerykańskim przemyśle filmowym. Jego produkcje zdobywały liczne nagrody, a sam Weinstein stał się symbolem sukcesu w Hollywood. W 1999 roku zdobył Oscara w kategorii Najlepszy Film jako producent „Zakochanego Szekspira”. Miramax zdobył pierwszego Oscara za Najlepszy Film w 1997 roku za produkcję „Angielski pacjent”. Dodatkowo, Weinstein jest siedmiokrotnym laureatem nagrody Tony za produkcję spektakli teatralnych, w tym „The Producers” i „Billy Elliot the Musical”. Analiza przemówień oscarowych z lat 1966–2016 wykazała, że Weinsteinowi dziękowano ze sceny aż 34 razy, co świadczy o jego ogromnym wpływie na branżę.

Agresywne kampanie oscarowe i wprowadzanie innowacji

Harvey Weinstein zasłynął z agresywnych kampanii oscarowych, które na zawsze zmieniły sposób promocji filmów przed nagrodami. Jego działania miały również pośredni wpływ na wprowadzanie nowych kategorii w amerykańskim systemie ocen filmowych. W 1989 roku Weinstein pozwał organizację MPAA za przyznanie kategorii X filmom „Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek” oraz „Zwiąż mnie”, co przyczyniło się do dyskusji o cenzurze i klasyfikacji wiekowej, a w konsekwencji do powstania kategorii NC-17. Jego firma Miramax pomogła również uratować życie Randallowi Dale Adamsowi, skazanemu na śmierć, dzięki promocji dokumentu „Cienka niebieska linia”.

Warto wiedzieć: Skandal Weinsteina wywołał tzw. „efekt Weinsteina”, czyli falę oskarżeń o nadużycia wobec innych wpływowych mężczyzn na całym świecie.

Kontrowersje i skandale

„Harvey Scissorhands” i ingerencja w dzieła reżyserów

Jednym z pierwszych sygnałów o trudnym charakterze Weinsteina był jego nawyk drastycznego przemontowywania filmów wbrew woli reżyserów, za co zyskał przydomek „Harvey Scissorhands”. Przykładem tej ingerencji była sytuacja podczas pracy nad amerykańskim wydaniem „Księżniczki Mononoke”, kiedy to reżyser Hayao Miyazaki wysłał mu miecz samurajski z wiadomością „Bez cięć”, aby powstrzymać go przed ingerencją w jego dzieło. W 2002 roku podczas festiwalu w Cannes Louis Malle publicznie skrytykował Weinsteina za drastyczne skracanie filmów, co podkreślało jego reputację jako osoby, która nie liczy się z wizją twórców.

Oskarżenia o nadużycia finansowe i etyczne

Kariera Weinsteina była również naznaczona kontrowersjami natury finansowej i etycznej. W 2011 roku reżyser Michael Moore pozwał go o 2,7 miliona dolarów zaległych zysków z filmu „Fahrenheit 9/11”, oskarżając go o stosowanie „sztuczek księgowych Hollywood”. W 2009 roku Weinstein publicznie sprzeciwiał się ekstradycji Romana Polańskiego do USA, kwestionując, czy czyn reżysera (zgwałcenie 13-latki) był w ogóle przestępstwem. Został również oskarżony o nękanie Sydneya Pollacka na łożu śmierci w 2008 roku w kwestii daty premiery filmu „Lektor”.

Skandal seksualny i ruch #MeToo

W październiku 2017 roku gazety „The New York Times” i „The New Yorker” opublikowały reportaże ujawniające dekady nadużyć seksualnych ze strony Harvey’a Weinsteina, co zapoczątkowało powstanie globalnego ruchu #MeToo. Do końca października 2017 roku ponad 80 kobiet oskarżyło go o molestowanie seksualne, napaści lub gwałty. Te doniesienia skutkowały jego natychmiastowym wydaleniem z Akademii Filmowej i Gildii Reżyserów. Ujawniono również, że Weinstein wynajął prywatną firmę szpiegowską Black Cube, aby śledzić i uciszać dziennikarzy oraz aktorki, w tym Rose McGowan.

Procesy sądowe i wyroki

Aresztowanie i pierwsze wyroki

Harvey Weinstein został aresztowany 25 maja 2018 roku w Nowym Jorku pod zarzutem gwałtu i innych przestępstw seksualnych. W lutym 2020 roku został uznany za winnego dwóch z pięciu zarzutów w Nowym Jorku i skazany na 23 lata więzienia. Ten wyrok został jednak uchylony w kwietniu 2024 roku przez Sąd Apelacyjny z powodu błędów proceduralnych. W grudniu 2022 roku sąd w Los Angeles uznał go za winnego trzech z siedmiu zarzutów, w tym gwałtu, za co został skazany na 16 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wyrokiem z Kalifornii, karę 16 lat więzienia musi odbyć oddzielnie.

Ponowny proces i obecna sytuacja prawna

11 czerwca 2025 roku, po ponownym procesie w Nowym Jorku, Harvey Weinstein został ponownie skazany w ramach „mieszanego werdyktu”. Obecnie przebywa w zakładzie karnym na Rikers Island w związku z wyrokami za przestępstwa seksualne. Jego upadek jest uważany za jeden z najbardziej spektakularnych w historii Hollywood.

Stan zdrowia i ciekawostki

Kwestie zdrowotne i procesowe

Podczas trwania procesów sądowych i pobytu w aresztach odnotowano pogarszający się stan fizyczny Harvey’a Weinsteina. Kwestie proceduralne i jego stan zdrowia były przedmiotem szczególnej uwagi mediów.

Nieznane fakty z życia Harvey’a Weinsteina

Harvey Weinstein studiował na State University of New York w Buffalo, ale nigdy nie obronił dyplomu. Nazwa jego słynnej wytwórni Miramax powstała z połączenia imion jego rodziców: Miriam i Maxa. Filmy produkowane przez jego studia zdobyły łącznie setki nominacji do Oscara. Do dziś Harvey Weinstein pozostaje jedną z najbardziej znienawidzonych postaci w popkulturze.

Lista kluczowych osiągnięć

• Oscar za Najlepszy Film jako producent „Zakochanego Szekspira” (1999).
• Siedmiokrotny laureat nagrody Tony za produkcję spektakli teatralnych i musicali, w tym „The Producers” i „Billy Elliot the Musical”.
• Pierwszy Oscar dla Miramax za Najlepszy Film w 1997 roku za produkcję „Angielski pacjent”.
• Założenie i rozwój potężnej wytwórni filmowej Miramax (1979).
• Sprzedaż Miramax koncernowi Disney za 80 milionów dolarów (1993).
• Założenie The Weinstein Company (TWC) po odejściu z Miramax (2005).
• Wygenerowanie setek nominacji do Oscara dla filmów produkowanych przez jego studia.

Tabela procesów i wyroków

Podsumowując, Harvey Weinstein, niegdyś jeden z najpotężniejszych producentów filmowych w Hollywood, obecnie odsiaduje wyroki za przestępstwa seksualne. Jego historia stanowi symboliczny upadek w świecie filmu i podkreśla znaczenie ruchu #MeToo oraz potrzebę odpowiedzialności za nadużycia władzy w przemyśle rozrywkowym.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Harvey_Weinstein