Janis Joplin: Królowa Rock & Roll. The life and legend of Janis.

0

Janis Lyn Joplin, urodzona 19 stycznia 1943 roku w Port Arthur w Teksasie, była amerykańską piosenkarką, autorką tekstów i muzykiem, która na zawsze zapisała się w historii muzyki rockowej jako jedna z najbardziej ikonicznych i wpływowych artystek swojej ery. Doceniana za potężny głos o skali mezzo-sopranu i elektryzującą obecność sceniczną, Joplin zmarła tragicznie 4 października 1970 roku w Los Angeles w wieku zaledwie 27 lat, stając się jedną z najbardziej znanych postaci Klubu 27. Jej kariera nabrała tempa po przełomowym występie na Monterey Pop Festival w 1967 roku, a jej niezwykłe talenty i charyzma sprawiły, że stała się niekwestionowaną ikoną rocka. W tym samym roku, w którym Janis Joplin zyskała światowe uznanie, odbył się również jeden z najważniejszych festiwali muzycznych w historii – Monterey Pop Festival.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na październik 1970 roku miała 27 lat.
• Żona/Mąż: Brak informacji.
• Dzieci: Brak informacji.
• Zawód: Piosenkarka, autorka tekstów, muzyk.
• Główne osiągnięcie: Uznawana za jedną z najbardziej ikonicznych i wpływowych artystek rockowych swojej ery, z potężnym głosem i charyzmą sceniczną.

Podstawowe informacje o Janis Joplin

Janis Lyn Joplin urodziła się 19 stycznia 1943 roku w Port Arthur w stanie Teksas. Jej życie zakończyło się przedwcześnie 4 października 1970 roku w Los Angeles, w wieku zaledwie 27 lat. Ta tragiczna śmierć uczyniła ją jedną z najbardziej znanych członkiń tzw. Klubu 27. Joplin była amerykańską piosenkarką, autorką tekstów i muzykiem, uznawaną za jedną z najbardziej ikonicznych i odnoszących sukcesy wykonawczyń rockowych swojej ery. Jej talent wokalny, charakteryzujący się potężnym głosem o skali mezzo-sopranu, oraz niezwykle energetyczna, „elektryzująca” obecność sceniczna, na zawsze zapisały się w historii muzyki. Oficjalną przyczyną jej śmierci było przedawkowanie heroiny, które nastąpiło w pokoju hotelowym w Los Angeles, przerywając jej karierę w momencie finalizowania prac nad jej najbardziej znanym solowym albumem, „Pearl”. Tragiczny finał jej życia, spowodowany przedawkowaniem heroiny, nastąpił 4 października 1970 roku.

Rodzina i życie prywatne Janis Joplin

Wczesne wychowanie i rodzice

Janis Joplin była córką Dorothy Bonity East (1913–1998), pracującej jako rejestratorka w szkole biznesu, oraz Setha Warda Joplina (1910–1987), inżyniera pracującego dla firmy Texaco. Rodzice Janis często podkreślali, że ich córka wymagała więcej uwagi niż jej dwoje młodszego rodzeństwa, Laura i Michael. Rodzina Joplinów należała do wspólnoty religijnej First Christian Church of Port Arthur, będącej częścią wyznania Christian Church (Disciples of Christ). To tło stanowiło podstawę jej wczesnego wychowania w konserwatywnym Teksasie, co kontrastowało z jej późniejszym, buntowniczym stylem życia i artystyczną ekspresją. Mama Janis, Dorothy Joplin, była ważną postacią w jej życiu, choć ich relacja, podobnie jak wiele relacji w życiu artystki, była złożona.

Związki i relacje

Życie osobiste Janis Joplin było burzliwe i pełne intensywnych relacji. W 1965 roku Joplin zaręczyła się z Peterem de Blanc, pracownikiem firmy IBM. Para planowała ślub i wspólne życie w Nowym Jorku, jednak narzeczony zerwał zaręczyny wkrótce po tym, jak odwiedził jej ojca, by prosić o rękę córki. W 1967 roku Joplin nawiązała relację z Country Joe McDonaldem z zespołu Country Joe and the Fish. Para mieszkała razem przez kilka miesięcy w mieszkaniu przy Lyon Street 122 w San Francisco, co było wyrazem jej zaangażowania w dynamiczne środowisko muzyczne tamtych czasów. Przez pewien czas łączyła ją również krótka relacja romantyczna oraz wieloletnia przyjaźń z Ronem „Pigpenem” McKernanem, jednym z założycieli legendarnej grupy Grateful Dead, co świadczy o jej bliskich więziach z muzykami sceny San Francisco.

Kariera muzyczna Janis Joplin

Początki i rozwój

Droga Janis Joplin do sławy nie była prostolinijna. Jej wczesne lata naznaczone były poszukiwaniami i borykaniem się z problemami osobistymi. Dopiero po przeprowadzce do San Francisco i dołączeniu do zespołu Big Brother and the Holding Company, jej kariera nabrała tempa. Występ na festiwalu Monterey Pop w 1967 roku okazał się przełomem. Jako wokalistka mało wówczas znanego psychodelicznego zespołu Big Brother and the Holding Company, Joplin natychmiast zyskała ogólnokrajową rozpoznawalność. Jej surowy, pełen emocji wokal i charyzmatyczna obecność sceniczna urzekły publiczność, czyniąc z niej gwiazdę. W tym samym roku, w którym Janis Joplin zyskała światowe uznanie, odbył się również jeden z najważniejszych festiwali muzycznych w historii – Monterey Pop Festival.

Przełomowe występy i zespoły

Po opuszczeniu Big Brother and the Holding Company, Joplin kontynuowała karierę solową, tworząc własne składy towarzyszące. Najpierw powstał Kozmic Blues Band, złożony z muzyków sesyjnych, a następnie Full Tilt Boogie Band, z którym pracowała aż do śmierci. W 1969 roku Janis Joplin wystąpiła na legendarnym festiwalu Woodstock. Tego samego roku brała również udział w trasie koncertowej Festival Express, która odbywała się w specjalnie wynajętym pociągu przemierzającym Kanadę. Były to momenty, które ugruntowały jej pozycję jako jednej z najważniejszych artystek rockowych swoich czasów.

Dyskografia i największe sukcesy

Dyskografia Janis Joplin obejmuje trzy albumy wydane za jej życia: dwa z zespołem Big Brother and the Holding Company (w tym „Cheap Thrills”) oraz jeden solowy. Jednak jej największym sukcesem komercyjnym okazał się pośmiertny album „Pearl”, który ukazał się w styczniu 1971 roku. Album „Pearl” dotarł do pierwszego miejsca listy Billboard 200. Ten album, zawierający takie utwory jak „Me and Bobby McGee” i „Cry Baby”, był dowodem na trwałe miejsce, jakie Janis Joplin zajęła w sercach fanów. To wydawnictwo, które pozwoliło „celebrate 55 years of pearl!”, jest kamieniem milowym w jej karierze i historii muzyki. Wydawnictwo to, wraz z innymi kompilacjami, przyczyniło się do jej dalszej sławy i uznania.

Muzyka i osiągnięcia Janis Joplin

Gatunki muzyczne i inspiracje

Janis Joplin specjalizowała się w gatunkach takich jak rock psychodeliczny, blues rock, soul oraz klasyczny blues. Jej styl wokalny i interpretacje były głęboko zakorzenione w tradycji bluesa. Inspiracje czerpała z nagrań legendarnych artystek takich jak Bessie Smith, Ma Rainey i Lead Belly. Poznała te nagrania dzięki grupie znajomych „wyrzutków” w czasach nastoletnich, co ukształtowało jej wrażliwość muzyczną. Jej zdolność do przekazywania głębokich emocji poprzez śpiew sprawiała, że każdy utwór w jej wykonaniu stawał się autentycznym przeżyciem. Jej voice, określane jako „impossibly powerful”, potrafiło poruszyć najgłębsze struny duszy słuchacza. Wśród jej utworów znajdują się interpretacje, które na zawsze wpisały się w kanon muzyki, takie jak „Piece of My Heart”.

Najbardziej znane utwory

Do najbardziej znanych i cenionych interpretacji Janis Joplin należą takie utwory jak „Piece of My Heart”, „Cry Baby”, „Down on Me”, „Ball and Chain” oraz „Summertime”. Jej ostatnim nagraniem była autorska piosenka a cappella „Mercedes Benz”, która stanowiła poruszający komentarz do jej życia i zmagań. Pięć jej singli trafiło na listę Billboard Hot 100, a wśród nich cover utworu Krisa Kristoffersona „Me and Bobby McGee”. Ten właśnie utwór, wydany pośmiertnie w marcu 1971 roku, jako jedyny w jej karierze osiągnął pierwsze miejsce na liście przebojów, co było niezwykłym uhonorowaniem jej talentu. Te piosenki joplin są świadectwem jej niezwykłego talentu.

Instrumenty i umiejętności

Jako instrumentalistka, Janis Joplin nie tylko śpiewała, ale również grała na gitarze oraz autoharpie. Według artykułu z 1962 roku opublikowanego w „The Daily Texan”, nosiła autoharpę ze sobą wszędzie, by móc zacząć śpiewać w dowolnym momencie. Ta wszechstronność i gotowość do improwizacji były częścią jej artystycznego geniuszu. Jej zdolność do wywoływania silnych emocji, zarówno poprzez wokal, jak i grę na instrumentach, czyniła z niej wszechstronną i niezapomnianą artystkę.

Nagrody i dziedzictwo Janis Joplin

Uznanie pośmiertne

Janis Joplin została pośmiertnie wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame w 1995 roku. Było to wyrazem uznania dla jej fundamentalnego wpływu na rozwój muzyki rockowej i roli, jaką odegrała jako kobieta w tym gatunku. Została również uhonorowana prestiżowymi nagrodami Grammy, w tym Grammy Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości. Dodatkowo, jej nagrania zostały wprowadzone do Grammy Hall of Fame, co podkreśla ich ponadczasową wartość. Magazyn „Rolling Stone” w 2008 roku sklasyfikował ją na 28. miejscu listy „200 najlepszych wokalistów wszech czasów”, co świadczy o jej trwałym wpływie na muzykę. Jej dziedzictwo jako „queen of rock n’ roll” jest niepodważalne.

Miejsca w rankingach i certyfikaty

Według danych z 2013 roku, Janis Joplin pozostaje jedną z najlepiej sprzedających się artystek w USA, posiadając certyfikaty RIAA potwierdzające sprzedaż 18,5 miliona egzemplarzy albumów. To imponujący wynik, który świadczy o jej trwałej popularności i wpływie na kolejne pokolenia słuchaczy. Jej albumy, w tym „Pearl”, nadal cieszą się uznaniem, a jej twórczość jest nieustannie odkrywana przez nowych fanów. Warto wspomnieć o faktach związanych z upamiętnieniem jej twórczości, takich jak album „Cheap Thrills”, który zawierał celowo pozostawione surowe dźwięki, podkreślając autentyczność nagrania, czy też rocznicowe wydawnictwa, jak „celebrate 55 years of pearl!”.

Najważniejsze albumy i single Janis Joplin

Albumy studyjne

• Dwa albumy z Big Brother and the Holding Company (nazwy nie podano w faktach)
• Jeden solowy album (nazwa nie podana w faktach)
• „Pearl” (pośmiertny, 1971)

Single na liście Billboard Hot 100

• „Me and Bobby McGee” (pierwsze miejsce, postumatycznie)
• Cztery inne single (tytuły nie podane w faktach)

Zdrowie i wyzwania Janis Joplin

Walka z uzależnieniami

W latach 1964–1965 Janis Joplin zmagała się z poważnym uzależnieniem od metamfetaminy. Jej znajomi opisywali ją wówczas jako „szkieletową” i „wychudzoną”, co ostatecznie skłoniło ich do zebrania pieniędzy na jej powrót do domu rodzinnego w Teksasie. Podczas pobytu w San Francisco zyskała reputację „speed freak” (osoby nadużywającej amfetaminy) oraz okazjonalnej użytkowniczki heroiny. Jej ulubionym napojem alkoholowym był likier Southern Comfort, który spożywała w dużych ilościach. W 1965 roku, po powrocie do Port Arthur, ważyła zaledwie 40 kg (88 funtów) i podjęła próbę zerwania z nałogami.

Wpływ na życie osobiste

Bernard Giarritano był świadkiem wewnętrznych zmagań Joplin, a artystka zwierzała mu się z lęku przed powrotem do narkotyków w przypadku kontynuowania kariery muzycznej. Ta świadomość stanowiła trudny bagaż emocjonalny, który towarzyszył jej w dalszej drodze. Uzależnienia, choć stanowiły mroczny aspekt jej życia, nie definiowały w pełni jej artystycznego dziedzictwa. Jej zdolność do przekazywania bólu i radości poprzez muzykę, mimo osobistych zmagań, jest tym, co czyni jej twórczość tak poruszającą.

Kontrowersje i mniej znane fakty z życia Janis Joplin

Szkolne doświadczenia i prześladowania

W czasach szkolnych Janis Joplin była ofiarą prześladowań i ostracyzmu. W szkole średniej wyśmiewano ją z powodu nadwagi oraz problemów z cerą, w tym trądziku, które pozostawiły głębokie blizny wymagające później zabiegów dermabrazji. Te trudne doświadczenia kształtowały jej poczucie własnej wartości i mogły przyczynić się do jej późniejszego buntu i poszukiwania akceptacji w alternatywnych środowiskach. W 1963 roku została aresztowana w San Francisco pod zarzutem kradzieży sklepowej, co było jednym z wczesnych przejawów jej buntowniczego stylu życia po opuszczeniu Teksasu.

Incydenty i wydarzenia

Podczas prób z zespołem Big Brother and the Holding Company w 1966 roku, Joplin wpadła w furię, gdy zobaczyła gości wstrzykujących sobie narkotyki w jej mieszkaniu. Krzyczała, że miała pakt ze współlokatorami o zakazie używania igieł w jej obecności. Ten incydent pokazuje jej stosunek do pewnych aspektów używania narkotyków, mimo własnych zmagań z nałogiem. Jej życie było pełne takich momentów, które ukazywały jej złożoną osobowość i silne emocje, które często znajdowały ujście w jej twórczości.

Ciekawostki ze studiów i początków kariery

W szkole średniej Thomas Jefferson High School Janis Joplin była koleżanką z klasy Jimmy’ego Johnsona, który później został legendarnym trenerem wprowadzonym do Pro Football Hall of Fame. Podczas studiów na University of Texas w 1962 roku, gazeta studencka „The Daily Texan” opublikowała o niej artykuł zatytułowany „Ona odważa się być inna”, opisując fakt, że chodzi boso i nosi dżinsy Levi’s na zajęcia. Zanim stała się sławna, Joplin dorabiała sprzedając na kampusie uniwersyteckim magazyn humorystyczny „The Texas Ranger”, w którym publikował swoje wczesne komiksy jej przyjaciel Gilbert Shelton. Jej pierwszy utwór, „What Good Can Drinkin’ Do”, został zarejestrowany na taśmie magnetofonowej w grudniu 1962 roku w domu innego studenta uniwersytetu w Austin, co stanowi fascynujący wgląd w jej wczesne artystyczne eksperymenty. Te fakty ukazują Janis Joplin jako osobę, która od samego początku wykazywała się niezależnością i odwagą w wyrażaniu siebie.

Nagrody i wyróżnienia Janis Joplin

Janis Joplin, mimo krótkiego życia, pozostawiła po sobie niezatarte dziedzictwo jako jedna z najpotężniejszych i najbardziej autentycznych wokalistek w historii rocka, której szczerość w przekazywaniu emocji do dziś porusza serca słuchaczy na całym świecie. Jej wpływ na muzykę i kulturę jest niepodważalny.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Janis_Joplin