John Herschel Glenn Jr., powszechnie znany jako John Glenn, to postać, która na stałe zapisała się w historii Stanów Zjednoczonych jako pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię i jako oddany mąż stanu. Urodzony 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio, zmarł 8 grudnia 2016 roku w Columbus, mając 95 lat. Jego życie, naznaczone niezwykłą odwagą, pionierskim duchem i długoletnią służbą publiczną, stanowi inspirację dla wielu. W chwili śmierci był ostatnim żyjącym członkiem legendarnej grupy astronautów Mercury Seven. Jego małżeństwo z Anną Margaret „Annie” Castor, zawarte w 1943 roku, trwało niezwykłe 73 lata, świadcząc o głębokiej więzi i wspólnym życiu.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2016 roku miał 95 lat.
- Żona/Mąż: Anna Margaret „Annie” Castor
- Dzieci: Dwójka (syn i córka)
- Zawód: Astronauta, pilot wojskowy, inżynier, polityk
- Główne osiągnięcie: Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię (1962)
Wczesne lata i edukacja
John Herschel Glenn Jr. urodził się 18 lipca 1921 roku w Cambridge, w stanie Ohio. Jego fascynacja lotnictwem rozpoczęła się w młodym wieku, kiedy jako ośmiolatek odbył swój pierwszy lot z ojcem. Już wtedy zaczął budować modele samolotów, a zarobione na drobnych pracach pieniądze pozwalały mu realizować swoje pasje. Po ukończeniu New Concord High School, Glenn podjął studia na Muskingum College, gdzie w 1943 roku uzyskał tytuł licencjata w dziedzinie inżynierii lotniczej. Jego akademickie przygotowanie stało się solidnym fundamentem dla przyszłej, błyskotliwej kariery.
Kariera wojskowa – od II wojny światowej do wojny koreańskiej
Służba w Korpusie Piechoty Morskiej
Po ataku na Pearl Harbor, John Glenn, podobnie jak wielu młodych Amerykanów, poczuł potrzebę służby krajowi. Zaciągnął się do lotnictwa Marynarki Wojennej, a następnie przeniósł się do Korpusu Piechoty Morskiej (USMC). W trakcie II wojny światowej, latając na samolotach typu Corsair, wykonał 57 misji bojowych na Pacyfiku, głównie w rejonie Wysp Marshalla. Jego zaangażowanie i odwaga w obliczu niebezpieczeństw stanowiły wstęp do jego późniejszych, spektakularnych dokonań.
Udział w wojnie koreańskiej i przydomek „Magnes na pociski”
Po zakończeniu II wojny światowej, John Glenn kontynuował karierę wojskową. Podczas wojny koreańskiej, latając na odrzutowcach F9F Panther, wziął udział w 63 misjach bojowych. Jego niezwykła zdolność do przetrwania intensywnego ostrzału i powrotu do bazy z uszkodzonym samolotem przyniosła mu charakterystyczny przydomek „Magnes na pociski”. Podobno jego maszyny powracały z ponad 250 dziurami w poszyciu, co świadczyło o jego wyjątkowym szczęściu i umiejętnościach pilotażu.
Zwycięstwa powietrzne w „Aleji MiG-ów”
W ramach wymiany z Siłami Powietrznymi, Glenn miał okazję latać na myśliwcach F-86 Sabre w niezwykle niebezpiecznej przestrzeni znanej jako „Aleja MiG-ów”. W lipcu 1953 roku odniósł tam znaczące sukcesy, zestrzeliwując trzy wrogie maszyny MiG-15. Jego doświadczenie bojowe, zdobyte zarówno na Pacyfiku, jak i w Korei, ugruntowało jego reputację jako jednego z najlepszych pilotów swojego pokolenia.
Rekord prędkości „Project Bullet” i historyczne zdjęcie
W 1957 roku John Glenn wykazał się nie tylko odwagą, ale i innowacyjnością, ustanawiając historyczny rekord prędkości. Wykonał pierwszy naddźwiękowy lot transkontynentalny przez Stany Zjednoczone, pokonując trasę z Los Angeles do Nowego Jorku w rekordowym czasie 3 godzin i 23 minut. Podczas tego przelotu, jego kamera zarejestrowała pierwsze w historii ciągłe panoramiczne zdjęcie całego kraju z powietrza, dostarczając unikalny obraz Ameryki widzianej z perspektywy lotu ptaka.
Zakończenie kariery wojskowej
John Glenn zakończył swoją bogatą karierę wojskową w 1965 roku w stopniu pułkownika (Colonel). Służył w Marynarce Wojennej i Korpusie Piechoty Morskiej, zdobywając cenne doświadczenie, które okazało się nieocenione w jego dalszej, niezwykłej drodze.
Kariera w NASA – narodziny bohatera kosmosu
Wybór do elitarnej grupy Mercury Seven
W 1959 roku, dzięki swoim wyjątkowym kwalifikacjom wojskowym, doskonałej sprawności fizycznej i psychicznej, a także niezłomnej determinacji, John Glenn został wybrany przez NASA do grona siedmiu wojskowych pilotów doświadczalnych. Ta elitarna grupa, znana jako Mercury Seven, stanowiła pierwszy zespół astronautów, którego zadaniem było przeprowadzenie początkowych etapów amerykańskiego programu kosmicznego. Wybór ten był kluczowym momentem, otwierającym drogę do gwiazd.
Historyczny lot Friendship 7 – pierwszy amerykański lot orbitalny
20 lutego 1962 roku na zawsze zapisał się w historii Stanów Zjednoczonych i eksploracji kosmosu. Tego dnia John Glenn, pilotując kapsułę Friendship 7 w ramach misji Mercury-Atlas 6, jako pierwszy Amerykanin okrążył Ziemię. Misja trwała 4 godziny, 55 minut i 23 sekundy, podczas których wykonał trzy pełne orbity wokół naszej planety. Ten epokowy lot był nie tylko dowodem zaawansowania amerykańskiej technologii, ale przede wszystkim triumfem ludzkiej odwagi i determinacji, przynosząc narodowi ogromną dumę i inspirację.
Status ikony eksploracji kosmosu
Dzięki swojemu przełomowemu lotowi, John Glenn zyskał status narodowego bohatera i ikony eksploracji kosmosu. Stał się trzecim Amerykaninem w przestrzeni kosmicznej i piątym człowiekiem w historii, który opuścił atmosferę ziemską. Jego misja była kluczowym elementem w rywalizacji z Związkiem Radzieckim w wyścigu kosmicznym, udowadniając zdolności i ambicje Stanów Zjednoczonych w podboju kosmosu.
Powrót w kosmos w wieku 77 lat – misja STS-95
Niesamowita przygoda Johna Glenna z kosmosem nie zakończyła się na latach 60. W 1998 roku, w wieku 77 lat, będąc już wówczas urzędującym senatorem, Glenn po raz drugi znalazł się w przestrzeni kosmicznej. Wziął udział w misji STS-95 na pokładzie promu Discovery, co uczyniło go najstarszą osobą, która kiedykolwiek odbyła lot orbitalny. Ten niezwykły powrót podkreślił jego niegasnącą pasję do eksploracji i stanowił symboliczne połączenie początków i zaawansowanej ery amerykańskiego programu kosmicznego.
Wyjątkowe osiągnięcia: program Mercury i wahadłowce
John Glenn jest jedynym człowiekiem w historii, który może poszczycić się udziałem zarówno w pionierskim programie Mercury, jak i w programie lotów wahadłowców (Space Shuttle). Ta unikalna kombinacja doświadczeń czyni go postacią o wyjątkowym znaczeniu w historii NASA, łączącą w sobie ducha początków eksploracji z możliwościami zaawansowanej technologii.
Kariera polityczna – służba dla Ohio i narodu
Długoletni Senator Stanów Zjednoczonych z Ohio
Po zakończeniu aktywnej kariery astronauty, John Glenn skierował swoje zaangażowanie i doświadczenie na tory polityczne. W latach 1974–1999 przez 24 lata reprezentował stan Ohio w Senacie Stanów Zjednoczonych jako członek Partii Demokratycznej. Cztery kadencje w Senacie świadczyły o jego stabilnej pozycji i zaufaniu, jakim darzyli go wyborcy. Swoją działalnością starał się wnosić do polityki doświadczenie i wartości zdobyte w czasie służby wojskowej i kosmicznej.
Kampania prezydencka i rola w polityce krajowej
W 1984 roku John Glenn podjął próbę zdobycia nominacji Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich. Choć jego kampania nie przyniosła mu zwycięstwa w prawyborach, umocniła jego pozycję jako ważnego gracza na krajowej scenie politycznej. Wcześniej, w 1976 roku, był brany pod uwagę jako potencjalny kandydat na wiceprezydenta u boku Jimmy’ego Cartera, co świadczyło o jego znaczeniu w strukturach partii.
Pierwszy urzędujący senator w kosmosie
Jego misja STS-95 w 1998 roku uczyniła go nie tylko najstarszym astronautą, ale także pierwszym urzędującym członkiem Kongresu, który odbył lot kosmiczny od czasu lotu Billa Nelsona w 1986 roku. To wyjątkowe wydarzenie podkreśliło jego niezwykłą biografię, w której role astronauty i polityka przenikały się w unikalny sposób.
Nagrody, odznaczenia i dziedzictwo
Najwyższe odznaczenia cywilne i wojskowe
John Glenn został uhonorowany licznymi nagrodami i odznaczeniami, które podkreślają jego wybitny wkład w bezpieczeństwo i interesy narodowe Stanów Zjednoczonych. Wśród nich znajdują się Złoty Medal Kongresu oraz Prezydencki Medal Wolności, przyznany mu przez Baracka Obamę w 2012 roku. Jego zasługi wojskowe zostały docenione sześcioma Krzyżami Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) i osiemnastoma Medalami Lotniczymi (Air Medal). NASA również uhonorowała go NASA Distinguished Service Medal oraz Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru.
Wprowadzenie do U.S. Astronaut Hall of Fame
W 1990 roku John Glenn został oficjalnie wprowadzony do U.S. Astronaut Hall of Fame, co stanowiło ukoronowanie jego kariery jako astronauty i potwierdzenie jego statusu jako legendy eksploracji kosmosu. Jego dziedzictwo jest żywe dzięki John Glenn Institute for Public Service and Public Policy na Uniwersytecie Stanowym Ohio, które obecnie funkcjonuje jako John Glenn College of Public Affairs, kształcąc przyszłych liderów służby publicznej.
Kontrowersje i wyzwania
Sprawa „Keating Five”
W 1989 roku John Glenn znalazł się w centrum uwagi w związku ze sprawą znaną jako „Keating Five”. Był jednym z pięciu senatorów badanych przez Komisję Etyki Senatu w kontekście przyjmowania darowizn od Charlesa Keatinga, potentata finansowego. Choć dochodzenie wykazało jedynie „złą ocenę sytuacji” i najmniejsze przewinienie spośród grupy, sprawa ta stanowiła trudny moment w jego karierze politycznej.
Wypowiedzi dotyczące kobiet w kosmosie
W lipcu 1962 roku, podczas przesłuchań przed Kongresem, Glenn wygłosił komentarz dotyczący udziału kobiet w programach kosmicznych, stwierdzając, że „fakt, iż kobiety nie są częścią tego pola, jest cechą naszego porządku społecznego”. W tamtym czasie wypowiedź ta była interpretowana jako wyraz sprzeciwu wobec udziału kobiet w misjach kosmicznych, co stanowiło przedmiot dyskusji i krytyki w kontekście późniejszych zmian społecznych i równouprawnienia.
Podsumowanie
John Herschel Glenn Jr. to postać, której życie stanowiło przykład niezwykłej odwagi, niezłomnej determinacji i głębokiego zaangażowania w służbę publiczną. Od pioniera kosmosu, przez walecznego pilota wojskowego, po szanowanego senatora, Glenn pozostawił trwały ślad w historii Stanów Zjednoczonych. Jego historyczny lot orbitalny w 1962 roku otworzył nowy rozdział w eksploracji kosmosu, a jego powrót w kosmos w wieku 77 lat stał się symbolem nieograniczonych możliwości ludzkiego ducha. Dziedzictwo Johna Glenna inspiruje kolejne pokolenia do sięgania gwiazd i służenia społeczeństwu z pasją i honorem.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim był John Glenn?
John Glenn był amerykańskim astronautą, pilotem doświadczalnym i senatorem Stanów Zjednoczonych. Był drugą osobą w historii, która odbyła lot orbitalny wokół Ziemi.
Ile razy John Glenn był w kosmosie?
John Glenn był w kosmosie dwukrotnie. Po raz pierwszy w 1962 roku na pokładzie statku Friendship 7, a po raz drugi w 1998 roku na pokładzie promu kosmicznego Discovery.
Czy John Glenn był jeńcem wojennym?
Nie, John Glenn nie był jeńcem wojennym. Służył jako pilot Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych podczas wojny koreańskiej, ale nie został schwytany.
Z czego znany jest John Glenn?
John Glenn jest najbardziej znany z tego, że jako pierwszy Amerykanin wykonał lot orbitalny wokół Ziemi w 1962 roku. Jest również pamiętany jako najstarsza osoba, która poleciała w kosmos, w wieku 77 lat.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Glenn
