Le Corbusier, prawdziwe nazwisko Charles-Édouard Jeanneret-Gris, urodzony 6 października 1887 roku w La Chaux-de-Fonds w Szwajcarii, zmarł 27 sierpnia 1965 roku. Był jednym z najbardziej wpływowych architektów, urbanistów i artystów XX wieku, którego wizjonerskie idee ukształtowały architekturę modernistyczną. W wieku 77 lat pozostawił po sobie dziedzictwo obejmujące przełomowe projekty i teorie, które nadal inspirują. Jego żoną była Yvonne Galli. Na [sierpień 2024] ma 136 lat od urodzenia.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 136 lat od urodzenia (na [sierpień 2024])
- Żona/Mąż: Yvonne Galli
- Dzieci: Brak
- Zawód: Architekt, urbanista, malarz, pisarz
- Główne osiągnięcie: Opracowanie i wdrożenie „pięciu punktów nowoczesnej architektury”, które zrewolucjonizowały budownictwo
Kim był Le Corbusier?
Charles-Édouard Jeanneret-Gris, znany światu pod pseudonimem Le Corbusier, to postać o nieocenionym znaczeniu dla rozwoju architektury i urbanistyki XX wieku. Urodzony w Szwajcarii, z czasem zyskał obywatelstwo francuskie, stając się symbolem nowoczesnego myślenia o przestrzeni i budownictwie. Jego wszechstronność objawiała się nie tylko w projektowaniu budynków, ale także w jego działalności jako malarza, pisarza i teoretyka. Le Corbusier aktywnie działał na rzecz promowania nowych rozwiązań architektonicznych, które miały na celu poprawę jakości życia i stworzenie funkcjonalnych, estetycznych przestrzeni miejskich.
Rodzina i wczesne lata życia
Le Corbusier pochodził z rodziny o artystycznych i rzemieślniczych korzeniach, co z pewnością wpłynęło na jego późniejsze zamiłowanie do precyzji i estetyki. Jego ojciec zajmował się emaliowaniem kopert zegarków, a matka była nauczycielką gry na pianinie. Wychowywał się w La Chaux-de-Fonds, szwajcarskim mieście znanym z tradycji zegarmistrzowskich. W tym samym mieście działała loża masońska „L’Amitié”, która wywarła wpływ na jego światopogląd, promując zasady prawości i dokładności – wartości, które później odnalazł w architekturze. Jedyną żoną architekta była Yvonne Galli. Brak informacji o dzieciach Le Corbusiera.
Edukacja i początki kariery
Le Corbusier, podobnie jak wielu innych wybitnych modernistów, nie przeszedł tradycyjnej ścieżki akademickiej w dziedzinie architektury. Swoją edukację artystyczną rozpoczął w wieku 15 lat w szkole artystycznej w rodzinnym mieście. To właśnie tam, pod okiem nauczyciela L’Eplatteniera, podjął decyzję o poświęceniu się architekturze. Swoje umiejętności szlifował, pracując u uznanych architektów, takich jak Auguste Perret w Paryżu, pionier wykorzystania żelbetu, oraz Peter Behrens w Niemczech. W biurze Behrensa miał okazję współpracować z przyszłymi legendami modernizmu: Walterem Gropiusem i Ludwigiem Miesem van der Rohe. Niezwykle ważnym doświadczeniem była jego podróż na Wschód w 1911 roku, podczas której stworzył setki szkiców, dokumentując architekturę i kulturę regionu. Dokładnie analizował architekturę antyczną, co zaowocowało głębszym zrozumieniem uniwersalnych zasad budowania.
Kluczowe projekty i koncepcje architektoniczne
Le Corbusier jest powszechnie uznawany za twórcę „pięciu punktów nowoczesnej architektury”, które stały się fundamentem modernizmu i zrewolucjonizowały podejście do projektowania budynków.
System Dom-Ino (1914–1915)
System Dom-Ino, opracowany we współpracy z Maxem Dubois, stanowił teoretyczny przełom w budownictwie. Opierał się na konstrukcji z betonowych płyt wspartych na smukłych słupach żelbetowych, co pozwoliło na stworzenie tzw. „wolnego planu”. Ta innowacja uwolniła ściany od funkcji nośnej, dając projektantom niemal nieograniczoną swobodę w aranżacji przestrzeni wewnętrznych.
Villa Savoye w Poissy
Villa Savoye w Poissy (1928–1931) jest uznawana za manifest jego „pięciu punktów nowoczesnej architektury”. Ten ikoniczny budynek, wpisany na listę UNESCO, doskonale ilustruje zastosowanie jego fundamentalnych zasad, takich jak konstrukcja na słupach (pilotis), wolny plan, wolna elewacja, wstęgowe okna i płaskie dachy z ogrodami.
Unité d’Habitation w Marsylii
Gigantyczny blok mieszkalny Unité d’Habitation w Marsylii (1939–1952) był odpowiedzią na powojenne braki mieszkaniowe i stał się wzorem dla nowoczesnych osiedli. Ten monumentalny budynek, z surową betonową fasadą, oferował mieszkańcom nie tylko lokale mieszkalne, ale także bogatą infrastrukturę społeczną, stając się inspiracją dla ruchu brutalistycznego.
Planowanie urbanistyczne – Chandigarh
Le Corbusier był również wizjonerem urbanistyki. Jego plan generalny dla indyjskiego miasta Chandigarh jest przykładem jego wpływu na kształtowanie przestrzeni miejskich na dużą skalę. Zaprojektował tam kluczowe budynki rządowe, tworząc spójną wizję nowoczesnego miasta.
Architektura sakralna – Notre-Dame du Haut
Kaplica Notre-Dame du Haut w Ronchamp (1950–1963) stanowiła odejście od jego wcześniejszego, surowego racjonalizmu na rzecz bardziej rzeźbiarskich i organicznych form. Ten projekt ukazał jego zdolność do eksplorowania nowych kierunków artystycznych, nawet w architekturze sakralnej.
Dziedzictwo i uznanie
W uznaniu jego wybitnego wkładu w dziedzinę architektury, Le Corbusier zdobył liczne prestiżowe nagrody i wyróżnienia. W 1961 roku uhonorowano go Złotym Medalem AIA, a rok przed śmiercią, w 1964 roku, otrzymał tytuł Wielkiego Oficera Legii Honorowej we Francji. W 2016 roku, niemal pół wieku po jego śmierci, siedemnaście projektów Le Corbusiera z różnych krajów świata zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, co jest dowodem uniwersalnego i ponadczasowego charakteru jego twórczości. Po jego śmierci powołano Fundację Le Corbusier, która dba o jego spuściznę i promuje jego idee na całym świecie.
Kontrowersje i krytyka
Mimo powszechnego uznania, Le Corbusier pozostaje postacią budzącą kontrowersje. Przypisywano mu powiązania z radykalnymi poglądami, w tym z faszyzmem i antysemityzmem, co stanowi mroczniejszy aspekt jego biografii. Jego wizje urbanistyczne bywały krytykowane za obojętność wobec istniejących miejsc kulturowych i brak zrozumienia dla lokalnej ekspresji społecznej. Radykalny modernizm Le Corbusiera, postulujący zerwanie z tradycyjnymi formami na rzecz czystego funkcjonalizmu, spotykał się z zarzutami o sterylność i nieludzkie podejście do projektowania przestrzeni życiowej.
Ciekawostki
Podczas wizyty we Florencji w 1907 roku Le Corbusier był zafascynowany celami mnichów, uznając je za idealne rozwiązanie dla budownictwa robotniczego. Jego pierwszym samodzielnym projektem był „Maison Blanche” dla rodziców, który okazał się zbyt kosztowny. Poza architekturą, Le Corbusier był również utalentowanym projektantem mebli, tworząc ikony designu, takie jak leżanka LC4. Swoje teorie architektoniczne zawarł w przełomowej książce „Vers une architecture” (W stronę architektury). Stwierdził, że zasady moralne symbolizowane przez kąt prosty – prawość i dokładność – stały się jego życiowym przewodnikiem. Jego realizacje znajdują się na kilku kontynentach, a nazwisko Le Corbusier stało się synonimem rewolucji modernistycznej w architekturze.
Podsumowując, Le Corbusier był wizjonerem, którego zasady nowoczesnej architektury zrewolucjonizowały budownictwo i do dziś stanowią fundament projektowania, pozostawiając po sobie bogate i inspirujące dziedzictwo. Jego innowacyjne podejście do przestrzeni i formy wciąż pobudza do refleksji nad tym, jak żyjemy i jak tworzymy nasze otoczenie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakie są 5 zasad Le Corbusiera?
Pięć zasad Le Corbusiera, znanych jako „Pięć punktów architektury”, to: podniesienie budynku na słupach (pilotis), wolny plan, wolna fasada, okno poziome (fenêtre en longueur) oraz dach jako ogród. Te zasady miały na celu stworzenie nowoczesnej, funkcjonalnej i estetycznej architektury.
Jaka jest koncepcja Le Corbusiera?
Koncepcja Le Corbusiera opierała się na idei „maszyny do mieszkania”, gdzie dom miał być funkcjonalny i przemysłowy w swojej konstrukcji, ale jednocześnie piękny i harmonijny. Dążył do stworzenia idealnego miasta, które odpowiadałoby potrzebom nowoczesnego społeczeństwa, promując prostotę, światło i przestrzeń.
Co znaczy le corbusier?
Le Corbusier to pseudonim artystyczny Charles’a-Édouarda Jeannereta, szwajcarsko-francuskiego architekta, projektanta, malarza i pisarza. Jest on uznawany za jednego z najważniejszych pionierów nowoczesnej architektury i urbanistyki XX wieku.
Kto jest twórcą brutalizmu?
Brutalizm nie ma jednego, konkretnego twórcy, lecz jest stylem architektonicznym, który wyłonił się w połowie XX wieku. Chociaż Le Corbusier swoimi późniejszymi pracami, takimi jak Unité d’Habitation, wywarł na niego znaczący wpływ, często za prekursorów tego stylu uznaje się takich architektów jak Alison i Peter Smithson.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Le_Corbusier
