Sarah Bernhardt: Niezrównana francuska aktorka, Boska Sara. Biografia.

0

Sarah Bernhardt, urodzona 22 października 1844 roku w Paryżu, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej rozpoznawalnych aktorek francuskiego teatru przełomu XIX i XX wieku. Znana jako „królowa pozy i księżniczka gestu”, jej życie, choć naznaczone trudnymi początkami i skomplikowanymi relacjami osobistymi, zaowocowało legendarną karierą, która obejmowała zarówno scenę teatralną, jak i wczesne formy kinematografii. Na marzec 2024 roku Sarah Bernhardt miałaby 179 lat. Jej niezaprzeczalny talent i charyzma sprawiły, że do dziś pozostaje postacią fascynującą, a jej grób na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu przyciąga rzesze wielbicieli jej sztuki.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku miałaby 179 lat.
• Żona/Mąż: Nie dotyczy (była zamężna, mąż zmarł).
• Dzieci: Posiadała jednego syna.
• Zawód: Aktorka.
• Główne osiągnięcie: Uznana za jedną z najwybitniejszych aktorek w historii, światowej sławy ikona teatru.

Podstawowe informacje o Sarah Bernhardt

Sarah Bernhardt, której prawdziwe imię brzmiało Henriette-Rosine Bernard, przyszła na świat 22 października 1844 roku w Paryżu. Jej miejsce narodzin, przy 5 rue de L’École-de-Médecine w Dzielnicy Łacińskiej, stanowiło skromny początek dla artystki, która miała w przyszłości zdobyć międzynarodowe uznanie i miano „boskiej Sary”. Aktorka zmarła w marcu 1923 roku, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii francuskiego teatru. Jej doczesne szczątki spoczywają na słynnym cmentarzu Père Lachaise w Paryżu, który do dziś jest miejscem pielgrzymek miłośników jej talentu i dramatycznego aktorstwa.

Rodzina i życie prywatne Sarah Bernhardt

Pochodzenie i matka

Matką Sarah Bernhardt była Judith Bernard, znana również jako Julie lub Youle. Judith była holenderską kurtyzaną żydowskiego pochodzenia. Ze względu na specyfikę swojego zawodu i częste podróże, rzadko miała możliwość widywać córkę, oddając ją pod opiekę mamki. Ten brak stałego kontaktu z matką z pewnością wpłynął na kształtowanie się wczesnych lat życia młodej Rosine, która musiała radzić sobie z brakiem stabilności rodzinnej.

Relacje z religią i tożsamość

Aktorka przejawiała złożony stosunek do kwestii religijnych. W 1856 roku przyjęła pierwszą komunię, a w pewnych okresach swojego życia bywała żarliwie wierząca. Jednocześnie jednak potrafiła w rozmowie z Charlesem Gounodem zadeklarować ateizm. Mimo tych zawirowań duchowych, Sarah Bernhardt zawsze podkreślała dumę ze swoich żydowskich korzeni, odrzucając tym samym stereotypy i próbując uniknąć losu kurtyzany, jakim obarczana była jej matka.

Małżeństwo i życie uczuciowe

W 1882 roku Sarah Bernhardt wyszła za mąż za Ambroise’a Aristide’a Damalę, znanego jako Jacques Damala. Ich małżeństwo, formalnie trwające do jego śmierci w 1889 roku, było jednak naznaczone licznymi trudnościami i problemami, co świadczy o burzliwym charakterze jej życia osobistego. Aktorka wdawała się w liczne romanse, które często miały miejsce po krótkotrwałym porzuceniu teatru na rzecz podróży do Hiszpanii i Belgii. Miała jedno dziecko, syna, który przyszedł na świat w wyniku jednego z tych związków.

Warto wiedzieć: Sarah Bernhardt miała jedno dziecko, syna, który przyszedł na świat w wyniku jednego z jej licznych romansów, w które wdawała się po krótkotrwałym porzuceniu teatru na rzecz podróży do Hiszpanii i Belgii.

Kariera zawodowa Sarah Bernhardt

Debiut sceniczny i początki

Debiut sceniczny Sarah Bernhardt miał miejsce 31 sierpnia 1862 roku na deskach Comédie-Française. Wystąpiła wówczas w tytułowej roli w „Iphigénie” Racine’a. Niestety, jej pierwszy występ został uznany za porażkę. Przyczyną były silna trema i zbyt szybkie wypowiadanie kwestii, co nie pozwoliło jej w pełni zaprezentować swojego talentu przed publicznością.

Protektorzy i kształcenie

Przełom w karierze Sarah Bernhardt nastąpił dzięki protekcji księcia Morny, przyrodniego brata Napoleona III. To właśnie on sfinansował jej naukę w klasztornej szkole Grandchamp, a następnie pomógł jej w dostaniu się do Konserwatorium Paryskiego. Podczas egzaminów do Konserwatorium w 1860 roku, mimo braku przygotowania do recytacji z partnerem, młoda aktorka zachwyciła jury emocjonalnym wykonaniem bajki La Fontaine’a „Dwa gołębie”. Ten występ otworzył jej drogę do profesjonalnego kształcenia aktorskiego.

Przełomowe role i wizerunek sceniczny

Sarah Bernhardt zasłynęła z ról w wielkich dramatach, stając się niezrównaną aktorką swoich czasów. Do jej najbardziej znanych kreacji należą role w sztukach takich jak „Ruy Blas” Victora Hugo, „La Tosca” Victoriena Sardou czy „L’Aiglon” Edmonda Rostanda. Artystka odważnie wcielała się również w role męskie, w tym w postać Hamleta, co było wówczas zjawiskiem niezwykłym i świadczyło o jej wszechstronności i śmiałości scenicznej. Jej interpretacje, nazwane przez Victora Hugo „złotym głosem”, zdobywały uznanie publiczności i krytyków, a jej aktorstwo było symbolem francuskiego teatru.

Warto wiedzieć: Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem jej talentu, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”, co stało się jednym z najsłynniejszych określeń opisujących jej warsztat aktorski.

Pionierka nowych mediów: film i nagrania dźwiękowe

Sarah Bernhardt była również pionierką w dziedzinie nowych mediów. Jako jedna z pierwszych wybitnych aktorek teatralnych zdecydowała się na występy w filmach niemych, a także na dokonywanie nagrań dźwiękowych. Te innowacyjne działania pozwoliły zachować jej głos i wizerunek dla przyszłych pokoleń, stanowiąc cenny materiał dla badaczy historii kina i teatru. Jej wkład w rozwój kinematografii jest nie do przecenienia, a jej nagrania stanowią świadectwo jej niezwykłego talentu i wizjonerstwa.

Majatek i finanse Sarah Bernhardt

Odrzucona propozycja i niezależność

Już na wczesnym etapie swojej drogi zawodowej uroda i talent Sarah Bernhardt przyciągały uwagę bogatych wielbicieli. Otrzymała propozycję małżeństwa od biznesmena, który oferował jej pokaźną sumę 500 000 franków. Aktorka jednak odrzuciła tę ofertę, przedkładając własną wolność i niezależność nad stabilizację finansową. Ta decyzja świadczy o jej silnym charakterze i determinacji do samodzielnego kształtowania własnego losu.

Promocja sztuki i Alphonse Mucha

Sarah Bernhardt wykorzystywała swoją ogromną sławę do promowania innych artystów. Szczególnie ważną postacią w jej karierze był Alphonse Mucha, którego plakaty do jej przedstawień zyskały ogromną popularność. Współpraca z Muchą uczyniła go jednym z najbardziej rozchwytywanych twórców stylu Art Nouveau, a jego prace dla „Boskiej Sary” stały się ikonami epoki. Działania Bernhardt wykraczały poza jej własną karierę, wspierając rozwój sztuki i kultury.

Filantropia i osobowość Sarah Bernhardt

Zaangażowanie patriotyczne

Podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1870–1871, Sarah Bernhardt wykazała się głębokim zaangażowaniem patriotycznym. Zorganizowała w teatrze Odéon punkt pomocy i opieki dla potrzebujących, co stanowiło wyraz jej oddania krajowi w trudnych chwilach. Jej postawa była przykładem obywatelskiej odpowiedzialności i empatii.

Silny charakter i skłonność do dramatyzmu

Od najmłodszych lat Sarah Bernhardt przejawiała silny charakter i skłonność do dramatyzmu. Już jako dziecko w szkole z internatem w Auteuil, w wieku siedmiu lat, zdobyła swoje pierwsze doświadczenie aktorskie, grając Królową Wróżek w sztuce „Clothilde” i wykonując swoją pierwszą w karierze scenę śmierci. Jej wczesne przejawy teatralności, jak uroczysty chrześcijański pogrzeb dla zdechłej jaszczurki, który został uznany przez zakonnice za świętokradztwo, świadczyły o jej nietuzinkowej osobowości i wyobraźni.

Zdrowie i ostatnie lata Sarah Bernhardt

Amputacja nogi i determinacja

W 1915 roku, w wieku 71 lat, aktorka przeszła operację amputacji nogi. Mimo tego poważnego zabiegu, który miał miejsce 111 lat temu, Sarah Bernhardt nie zaprzestała swojej aktywności zawodowej. Kontynuowała występy, często dla żołnierzy podczas I wojny światowej, pokazując niezwykłą siłę ducha i determinację. Jej postawa była inspiracją dla wielu i dowodem na to, że wiek ani fizyczne ograniczenia nie są przeszkodą w realizacji pasji.

Duchowa droga i ostatnie namaszczenie

Krótko przed śmiercią w marcu 1923 roku, mimo wcześniejszych deklaracji o ateizmie, Sarah Bernhardt zdecydowała się przyjąć ostatnie namaszczenie. Ten akt stanowił dopełnienie jej skomplikowanej drogi duchowej, ukazując, jak głębokie przemiany mogą zachodzić w człowieku w obliczu zbliżającego się końca. Jej życie było fascynujące i pełne zwrotów akcji, a ostatnie chwile nie były wyjątkiem.

Kontrowersje i skandale z udziałem Sarah Bernhardt

Incydenty w Comédie-Française

Sarah Bernhardt została zmuszona do odejścia z Comédie-Française po incydencie, w którym spoliczkowała starszą aktorkę, Madame Nathalie. Powodem było obronienie swojej młodszej siostry Reginy, na której tren Nathalie celowo stanęła. Ten incydent ukazuje jej silny charakter i skłonność do obrony bliskich, nawet kosztem własnej kariery w prestiżowej instytucji.

Skandal dyplomatyczny w Pałacu Tuileries

Aktorka wywołała także skandal dyplomatyczny w Pałacu Tuileries, recytując przed Napoleonem III wiersze Victora Hugo. Hugo był wówczas zagorzałym krytykiem cesarza, a jego utwory stanowiły wyraz buntu przeciwko władzy. Recytacja tych wierszy przed cesarską parą doprowadziła do demonstracyjnego wyjścia pary z sali, co było wyraźnym sygnałem niezadowolenia i napięć politycznych. W tym samym roku (1862) kiedy miała debiut, Francja była w okresie Drugiego Cesarstwa, co czyniło jej występ jeszcze bardziej ryzykownym.

Wybuchowy temperament i reakcje

Wybuchowy temperament Sarah Bernhardt był powszechnie znany. Potrafiła gwałtownie reagować na brak szacunku, co ilustruje incydent z odźwiernym, który nazwał ją „Małą Bernhardt”. W odpowiedzi aktorka zaatakowała go parasolem. Jej reakcje, choć czasem ekscentryczne, świadczyły o jej silnej osobowości i niechęci do bycia traktowaną protekcjonalnie.

Ciekawostki z życia Sarah Bernhardt

Sarah Bernhardt była postacią niezwykłą, budzącą podziw i zainteresowanie nie tylko swoimi osiągnięciami artystycznymi, ale także bogactwem doświadczeń życiowych. Jej życie dostarczało wielu fascynujących anegdot i faktów, które do dziś są przywoływane przez biografów i historyków teatru.

Pierwsze doświadczenia sceniczne

Pierwsze doświadczenie aktorskie Sarah Bernhardt zdobyła w wieku zaledwie siedmiu lat, grając Królową Wróżek w sztuce „Clothilde” w szkole z internatem w Auteuil. Wykonała wówczas swoją pierwszą w karierze scenę śmierci, co z pewnością zaszczepiło w niej pasję do tego zawodu, która miała towarzyszyć jej przez całe życie.

Określenie „złoty głos”

Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem talentu Sarah Bernhardt, określał jej sposób mówienia jako „złoty głos”. To niezwykłe wyróżnienie stało się jednym z najsłynniejszych określeń opisujących jej warsztat aktorski i podkreślało unikalną jakość jej głosu, który potrafił poruszać publiczność i budzić w niej najgłębsze emocje.

Podzielone opinie w Konserwatorium

Podczas studiów w Konserwatorium Paryskim nauczyciele Sarah Bernhardt byli podzieleni co do jej talentu. W kategorii tragedii sklasyfikowano ją dopiero na 14. miejscu, jednak w dziedzinie komedii zajęła wysokie, drugie miejsce. Ta rozbieżność opinii świadczy o niecodziennym charakterze jej talentu, który nie mieścił się w sztywnych ramach akademickich ocen, a jej aktorstwo było wszechstronne.

Sarah Bernhardt, przezwyciężając liczne przeciwności losu i wykazując niezwykłą determinację, stała się jedną z najwybitniejszych aktorek w historii, udowadniając, że pasja i talent potrafią pokonać wszelkie bariery.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Sarah_Bernhardt