Soros: George Soros – najniebezpieczniejszy człowiek świata?

0

George Soros, węgiersko-amerykański miliarder, inwestor i filantrop, urodzony 12 sierpnia 1930 roku, jest postacią o globalnym wpływie. Na styczeń 2026 roku będzie miał 95 lat. Znany przede wszystkim z błyskotliwej kariery na Wall Street, założył Soros Fund Management oraz Quantum Fund, które przyniosły mu światową sławę. Jego życie to historia przemiany od ocalałego z Holokaustu do jednego z najbardziej wpływowych finansistów i darczyńców na świecie. George Soros jest trzykrotnie żonaty i ma pięcioro dzieci.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku będzie miał 95 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty; ostatnio z Tamiko Bolton.
• Dzieci: Pięcioro dzieci.
• Zawód: Inwestor, miliarder, filantrop.
• Główne osiągnięcie: Założenie Soros Fund Management i Quantum Fund, „złamanie” Banku Anglii.

George Soros: Od ocalałego z Holokaustu do globalnego finansisty

George Soros, właściwie György Schwartz, urodził się 12 sierpnia 1930 roku w Budapeszcie. W obliczu narastającego antysemityzmu na Węgrzech, jego rodzina w 1936 roku zmieniła nazwisko na „Soros”. Wybór ten nie był przypadkowy – nazwisko to jest palindromem, a w języku węgierskim oznacza „następny”, zaś w esperanto „będzie szybować”. Ta decyzja stanowiła formę kamuflażu ochronnego w trudnych czasach. Soros wychował się w zamożnej, choć niepraktykującej rodzinie żydowskiej w Królestwie Węgier. Jego ojciec, Tivadar Soros, był prawnikiem i uznanym autorem piszącym w języku esperanto, redagującym magazyn „Literatura Mondo”. Matka, Erzsébet (Elizabeth), prowadziła dochodowy sklep z jedwabiem. Dzięki pasji ojca, George został wychowany jako osoba mówiąca w języku esperanto, co później wielokrotnie wykorzystywał.

Wykształcenie i wczesne ambicje

Droga edukacyjna George’a Sorosa była równie fascynująca. Studiował w prestiżowej London School of Economics, gdzie w 1951 roku uzyskał tytuł Bachelor of Science (BSc) z filozofii. Kontynuując swoje akademickie zainteresowania, w 1954 roku obronił tytuł Master of Science (MSc), również w dziedzinie filozofii. Po ukończeniu studiów, Soros planował pozostać na uniwersytecie i rozwijać karierę naukową jako profesor. Jednakże, jego oceny nie były wystarczająco wysokie, aby zrealizować te ambicje, co ostatecznie skłoniło go do podjęcia pracy w londyńskiej firmie inwestycyjnej, zapoczątkowując jego niezwykłą karierę w świecie finansów.

Kariera finansowa George’a Sorosa: Od arbitrażu do globalnego imperium

Początki na rynkach finansowych

Kariera finansowa George’a Sorosa rozpoczęła się w 1954 roku w banku kupieckim Singer & Friedlander w Londynie. Początkowo pracował jako urzędnik, szybko jednak przeniósł się do działu arbitrażu, gdzie zdobywał pierwsze cenne doświadczenia. W 1956 roku podjął decyzję o przeprowadzce do Nowego Jorku. Tam podjął pracę jako trader arbitrażowy w firmie F. M. Mayer, gdzie przez kolejne lata (1956–1959) specjalizował się w akcjach europejskich. Jego ambicje sięgały jednak dalej, a świat finansów wciągnął go na dobre.

Założenie Soros Fund Management i Funduszu Quantum

Przełomowym momentem w karierze Sorosa było założenie w 1970 roku własnej firmy zarządzającej funduszami – Soros Fund Management. Pełniąc funkcję przewodniczącego, współpracował z takimi postaciami jak Jim Rogers czy Stanley Druckenmiller. Jego główny fundusz, początkowo znany jako Double Eagle, został przemianowany na Quantum Fund. Wartość jego głównych funduszy rosła w zadziwiającym tempie, a w 2011 roku osiągnęła imponującą kwotę 25 miliardów dolarów, co sprawiło, że Soros stał się jednym z najbardziej wpływowych graczy na globalnych rynkach finansowych.

„Człowiek, który złamał Bank Anglii”

George Soros zyskał światową sławę jako „człowiek, który złamał Bank Anglii”. Wydarzenie to miało miejsce podczas kryzysu „Czarnej Środy” w 1992 roku. Soros dokonał krótkiej sprzedaży funtów szterlingów o wartości 10 miliardów dolarów, co przyniosło mu zysk rzędu 1 miliarda dolarów. Ta transakcja otworzyła nowy rozdział w jego karierze i ugruntowała jego pozycję jako geniusza spekulacji walutowych. Po latach, w lipcu 2011 roku, Soros ogłosił decyzję o zwróceniu funduszy zewnętrznym inwestorom, aby od tego momentu zarządzać wyłącznie rodzinnym majątkiem, co pozwoliło mu uniknąć restrykcyjnych przepisów SEC dotyczących ujawniania danych.

Osiągnięcia, majątek i filantropia George’a Sorosa

Uznanie i nagrody

George Soros został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami. W 2025 roku został nagrodzony Prezydenckim Medalem Wolności (Presidential Medal of Freedom), co jest jednym z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych. W 2020 roku magazyn „Forbes” uznał go za „najbardziej hojnego darczyńcę” na świecie, co podkreśla jego zaangażowanie w działalność filantropijną.

Skala majątku i darowizn

Według danych z maja 2025 roku, majątek netto George’a Sorosa szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów. Jest to jednak ułamek jego pierwotnej fortuny, co jest bezpośrednim wynikiem ogromnej skali jego darowizn. Soros przekazał ponad 32 miliardy dolarów na rzecz Open Society Foundations, organizacji, którą założył. Jego działalność filantropijna rozpoczęła się znacznie wcześniej; między 1979 a 2011 rokiem przekazał ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne.

Wsparcie dla edukacji i inicjatyw obywatelskich

Szczególne miejsce w filantropijnej działalności George’a Sorosa zajmuje wsparcie dla edukacji. Ufundował jeden z największych w Europie funduszy wieczystych dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (Central European University) w swoim rodzinnym Budapeszcie. Poprzez swoje fundacje, Open Society Foundations, Soros aktywnie wspiera postępowe i liberalne cele polityczne, co uczyniło go obiektem licznych krytyk ze strony europejskich nacjonalistów.

Poglądy, teoria refleksyjności i wpływ na politykę

Rola w upadku komunizmu

Wsparcie finansowe i aktywność George’a Sorosa w późnych latach 80. i wczesnych 90. XX wieku odegrały istotną rolę w procesie upadku komunizmu w Europie Wschodniej. Jego fundacje i inicjatywy wspierały ruchy demokratyczne i reformatorskie w regionie, przyczyniając się do zmian politycznych, które odmieniły mapę Europy.

Teoria refleksyjności

George Soros jest również znany jako twórca ogólnej teorii refleksyjności dla rynków kapitałowych. Teoria ta zakłada, że wartości rynkowe nie są jedynie odzwierciedleniem obiektywnej rzeczywistości, lecz są aktywnie kształtowane przez subiektywne przekonania i oczekiwania uczestników rynku. Omylne idee inwestorów mogą prowadzić do powstawania baniek spekulacyjnych i cykli „hossy i bessy”, co stanowi kluczowy element jego analizy rynkowej.

Wsparcie dla liberalizmu i jego konsekwencje

Poprzez swoje fundacje, Soros aktywnie wspiera postępowe i liberalne cele polityczne. To zaangażowanie uczyniło go obiektem silnej krytyki ze strony europejskich nacjonalistów i konserwatystów, którzy zarzucają mu ingerencję w wewnętrzne sprawy państw i promowanie obcych ideologii.

Kontrowersje i teorie spiskowe

Centralna postać teorii spiskowych

George Soros stał się centralną postacią licznych teorii spiskowych, które w dużej mierze wywodzą się ze środowisk skrajnie prawicowych. W tych narracjach przedstawiany jest jako wszechmocny „władca marionetek”, stojący za globalnymi spiskami, manipulujący wydarzeniami politycznymi i finansowymi dla własnych korzyści. Ataki te często mają podtekst antysemicki, wykorzystując stereotypy i uprzedzenia wobec osób pochodzenia żydowskiego.

Wyrok za insider trading

Jednym z nielicznych cieni na jego karierze finansowej jest wyrok za wykorzystywanie poufnych informacji (insider trading). Dotyczył on transakcji związanych z akcjami banku Société Générale. Ten incydent stanowi ważny element jego biografii, podkreślający złożoność i potencjalne pułapki świata finansów.

Ciekawostki z życia George’a Sorosa

Przetrwanie Holokaustu i doświadczenia wojenne

Jednym z najbardziej poruszających aspektów życia George’a Sorosa jest jego doświadczenie jako trzynastolatka podczas nazistowskiej okupacji Węgier. Jego rodzina uniknęła deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym chrześcijańskie pochodzenie. Sam Soros podawał się za chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa, co pozwoliło mu przetrwać ten mroczny okres. Jako dziecko został również zmuszony przez Judenrat do roznoszenia zawiadomień o deportacji do żydowskich prawników. Po ostrzeżeniu ojca o ich treści, zaprzestał wykonywania tego zadania.

Praca i wsparcie podczas studiów

Okres studiów w Londynie był dla młodego Sorosa czasem wytężonej pracy i finansowych trudności. Aby się utrzymać, pracował jako bagażowy na kolei oraz jako kelner. W tej trudnej sytuacji finansowej otrzymał wsparcie w wysokości 40 funtów od organizacji charytatywnej Kwakrów, co pokazuje, że nawet w drodze na szczyt potrzebne jest wsparcie.

Próba zamachu

W związku ze swoją aktywnością polityczną i licznymi groźbami, jakie otrzymywał od przeciwników ideologicznych, George Soros stał się celem nieudanej próby zamachu. To wydarzenie podkreśla, jak polaryzującą postacią jest i jak silne emocje budzi jego działalność.

Kluczowe fakty z życia George’a Sorosa

Podstawowe informacje

• Prawdziwe nazwisko i zmiana tożsamości: Urodził się jako György Schwartz, w 1936 roku nazwisko zmieniono na „Soros” w celu kamuflażu ochronnego.
• Data urodzenia i wiek: Urodzony 12 sierpnia 1930 roku, w styczniu 2026 roku będzie miał 95 lat.
• Obywatelstwo i pochodzenie: Węgiersko-amerykańskie, posiada podwójne obywatelstwo.
• Wykształcenie: London School of Economics (BSc i MSc z filozofii).

Życie osobiste

• Rodzice: Ojciec Tivadar Soros (prawnik, autor w esperanto), matka Erzsébet (właścicielka sklepu z jedwabiem).
• Wychowanie w języku esperanto: Dzięki pasji ojca.
• Relacje małżeńskie: Trzykrotnie żonaty – z Annaliese Witschak (1960–1983), Susan Weber (1983–2005) i Tamiko Bolton (od 2013).
• Potomstwo: Pięcioro dzieci, w tym synowie: Robert, Jonathan i Alexander.

Kariera finansowa

• Początki: Singer & Friedlander w Londynie (od 1954).
• Praca w Nowym Jorku: Trader arbitrażowy w F. M. Mayer (1956–1959).
• Wertheim & Co.: Plan oszczędnościowy i powrotu na studia (od 1959).
• Założenie Soros Fund Management: W 1970 roku.
• Fundusz Quantum: Zarządzał aktywami od 12 mln USD do 25 mld USD (do 2011).
• Rozbicie Banku Anglii: Kryzys „Czarnej Środy” w 1992 roku (sprzedaż funtów szterlingów na 10 mld USD, zysk 1 mld USD).
• Zwrot kapitału inwestorom: Lipiec 2011 roku (zarządzanie wyłącznie rodzinnym majątkiem).

Nagrody i osiągnięcia

• Prezydencki Medal Wolności (2025): Jedno z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych.
• Najbardziej hojny darczyńca (2020): Tytuł nadany przez magazyn „Forbes”.

Majątek i filantropia

• Wartość majątku netto (maj 2025): 7,2 miliarda dolarów.
• Darowizny na Open Society Foundations: Ponad 32 miliardy dolarów przekazane, 15 miliardów rozdysponowane.
• Wsparcie dla edukacji: Fundusz dla Central European University.
• Wczesna działalność filantropijna: Ponad 11 mld USD przekazane między 1979 a 2011 rokiem.

Chronologia kariery i życia George’a Sorosa

Poniższa tabela przedstawia kluczowe etapy życia i kariery George’a Sorosa:

Nagrody i wyróżnienia George’a Sorosa

George Soros, jako postać o globalnym zasięgu i wpływie, został uhonorowany wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami. Te odznaczenia świadczą nie tylko o jego sukcesach w świecie finansów, ale także o uznaniu jego działalności filantropijnej i zaangażowania w promowanie wartości demokratycznych.

• Prezydencki Medal Wolności (2025): Jedno z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych, przyznane za wybitne zasługi.
• Najbardziej hojny darczyńca (2020): Tytuł nadany przez magazyn „Forbes”, podkreślający skalę jego filantropijnych działań w stosunku do posiadanego majątku.

Kluczowy fakt z życia George’a Sorosa

Warto wiedzieć: George Soros, jako trzynastolatek, przeżył nazistowską okupację Węgier, a jego rodzina uniknęła deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym chrześcijańskie pochodzenie. On sam podawał się za chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa.

George Soros, przezwyciężając traumę wojny i budując finansowe imperium, dowodzi, że determinacja i wizja mogą prowadzić do niezwykłych osiągnięć, jednocześnie inspirując do działania na rzecz otwartego społeczeństwa.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Soros